Đây là 3 ca khúc tiêu biểu và đặc trưng về đề tài mùa xuân của nhạc sĩ Xuân Hồng mà hàng chục triệu khán thính giả cả trong và ngoài lực lượng vũ trang yêu thích.

Chùm ca khúc 3 bài xuân này điển hình cho phong cách sáng tác âm nhạc của nhạc sĩ Xuân Hồng – Một cách ghi chép chân thực cuộc sống bằng âm nhạc. Đó là sự vươn tới vẻ đẹp rạng rỡ của tâm hồn nghệ sĩ khi được sống với những sự kiện cách mạng và lịch sử đất nước.

Sáng tác về người lính và mùa xuân là sở trường của nhạc sĩ Xuân Hồng.

Với ca khúc Xuân chiến khu, nhạc sĩ Xuân Hồng đã đưa chúng ta trở về những ngày đầu kháng chiến của thế kỷ trước. Nét nhạc vừa sáng trong, vừa vui tươi như những hoa nắng lấp lánh, sinh động. Bài hát như một món quà Xuân từ hậu phương gửi ra tiền tuyến và Xuân Hồng đã thể hiện niềm tin tất thắng vào cuộc chiến đấu của cả dân tộc.

Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh, Bài hát được Nhạc sĩ lấy cảm hứng trên đường hành quân tiến vào Sài Gòn mùa xuân 1975. Nghĩ đến đâu, nhạc sĩ nhẩm hát đến đấy. Cứ thế bài hát ra đời. Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh là tiếng reo mừng trong nụ cười và nước mắt trào dâng của ngày thống nhất trong nhịp điệu rộn ràng và náo nức.

Còn bài hát Mùa xuân bên cửa sổ là khúc hát dịu dàng, đằm thắm và da diết – Bản tình ca đương đại của người lính.

Xuân chiến khu, Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh khi ra đời đã được phổ biến sâu rộng trong công chúng yêu âm nhạc, bởi nội dung gắn liền với những giai đoạn lịch sử sôi động nhất của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và chào mừng những ngày hội lớn của thành phố Hồ Chí Minh.

Còn riêng bài Mùa xuân bên cửa sổ lại có những dấu ấn độc đáo trong “cách nhìn” của tác giả - một cách diễn đạt có những tìm tòi trong bố cục và có ý tứ sâu sắc.

Mùa xuân bên cửa sổ, ca khúc được viết dựa trên ý thơ của nữ nhà thơ Song Hảo (Vĩnh Long), trong đó nhạc sĩ đã thêm và thay đổi ca từ cho phù hợp với nội dung của toàn bộ ca khúc. Bài hát toát lên vẻ đẹp của một tình yêu bình dị nhưng trong sáng và cao đẹp giữa người lính trẻ vào mùa xuân trở về thăm phố phường vào những ngày mặt trận bình yên và thăm người yêu là cô thợ trẻ. Đó là vẻ đẹp của tâm hồn trẻ trung, đầy hoài bão và khát khao cống hiến.

Mùa xuân bên cửa sổ ra đời đã chinh phục ngay giới trẻ, đặc biệt là những chành lính trẻ xa nhà với hình ảnh đầy lãng mạn và đẹp đến trong ngần: “Cao cao bên cửa sổ có hai người hôn nhau/ Đường phố ơi hãy yên lặng để hai người hôn nhau!” – một cách phản ánh trực diện và “táo bạo” của NS Xuân Hồng khi đưa từ “hôn nhau” vào trong bài hát một cách nhẹ nhàng và tự nhiên đến vậy. Nói “táo bạo” vì trước Xuân Hồng trong những ca khúc được gọi là “nhạc đỏ” thì dường như chưa đề cập đến chuyện tế nhị như vậy trong ca từ.

Và những nụ hôn mùa xuân đã là hình tượng chủ đạo và nổi bật trong bài hát, được quán xuyến trong toàn bài. Chúng ta bắt gặp hình tượng này ngay từ những ca từ đầu tiên của ca khúc: “Cao cao bên cửa sổ có hai người hôn nhau. Đường phố ơi hãy yên lặng để hai người hôn nhau”. Rồi ở đọan kết bài hát “Ôi hạnh phúc đâu chỉ có cơm ngon và áo đẹp, mùa xuân đâu chỉ có hoa thơm và nắng hồng, cuộc đời còn có cả những nụ hôn”.

Về bài thơ Mùa xuân bên cửa sổ, nhà thơ Song Hảo đã kể là: Bài thơ được viết trong một lần người ấy của chị đến thăm. Nơi chị ở là một căn gác trong cơ quan, phía dưới cửa sổ phòng có bụi hoa dạ lý. Đêm ấy hai người không ngủ, đứng bên cửa sổ, hoa dạ lý đẫm sương đêm toả hương bát ngát.

Trên bầu trời ánh trăng sáng vằng vặc. Trước một không gian gợi tình, hai trái tim hòa nhịp, chị đã viết:

“Đêm chín rồi rất khẽ
Trăng ơi đừng ghen nhé
Bên cửa sổ
Có hai người yêu nhau...
Hoa dạ lý - dâng hương
Đêm nay - Hoa tinh tường hơn cả
Nhớ nghe hoa - mùi hương thật khẽ”...

Năm mới 2009 đã đến, chúng ta cùng nghe Mùa xuân bên cửa số - một bản tình ca ngọt ngào, dịu dàng, tràn đầy tình yêu và ước vọng của tuổi trẻ để cùng đón một năm mới đang về rộn rã khắp nơi.

Hà Nhật Quỳnh