John Brunious bay từ trung tâm tản cư ở Arkansas, mặc quần áo được quyên tặng và mang theo một chiếc kèn trumpet mượn. Giọng hát của anh phát ra từ vùng nước lũ bị ô nhiễm.

Lãnh đạo 64 tuổi của nhóm Preservation Hall Jazz Band đi thẳng từ máy bay đến một Manhattan TV studio để tái hợp với những nghệ sĩ jazz New Orleans của thế giới. Các nghệ sỹ này có thể biểu diễn chỉ một giai điệu vào tối hôm ấy. Mọi người đều đồng ý rằng đó sẽ là ca khúc "Do You Know What It Means To Miss New Orleans?".

"Tôi rất hạnh phúc khi nhìn thấy những thành viên khác đều ổn, bởi tôi biết tôi vừa mới tới" Brunious, người đã từng phải điều trị ở một bệnh viện ở Arkansas sau nhiều ngày cư trú không ăn uống tại một trung tâm hội nghị khủng khiếp ở New Orleans, nói. "Tôi rất xúc động bởi tôi thực sự muốn hát ca khúc".

Trong hơn 40 năm, các nghệ sỹ của Preservation Hall đã mở rộng ảnh hưởng của họ từ những ngôi làng của châu Phi đến Hoàng gia Anh hay cả Nhà Trắng. Những người yêu Jazz trên toàn thế giới đã đi qua cánh cổng số 726 phố St. Peter của Preservation Hall. Trong ánh sáng lờ mờ, các fan hâm mộ ngồi trên những chiếc ghế dài hoặc đệm trải trên sàn gỗ để lắng nghe thứ nhạc jazz New Orleans truyền thống, thuần khiết và nguyên bản.

Cho dù đã nổi danh trên toàn thế giới, những nghệ sỹ Preservation Hall vẫn duy trì được sự bén rễ ở các vùng lân cận địa phương họ, nơi những huyền thoại jazz như Buddy Bolden, King Oliver, Jelly Roll Morton và Louis Armstrong sáng tạo ra thể loại nhạc jazz gần một thập kỷ trước. "Tôi nghĩ ban nhạc này là một trong những sự phản chiếu trung thực nhất của New Orleans'', ca sỹ giọng trầm Benjamin Jaffe, 34 tuổi, giám đốc của Preservation Hall, nói. "Chúng tôi không sống trong một tháp ngà. Chúng tôi sống với cộng đồng và quan tâm đến cộng đồng của chúng tôi''.

"Chúng tôi đều cảm thấy rằng chúng tôi đều bị ốm và đó là một nơi kinh khủng" anh trả lời trong một buổi phỏng vấn tại văn phòng phân phối cho nhãn hiệu Preservation Hall Recordings ở  Manhattan, nơi các nhân viên của anh làm việc cho tới khi họ có thể trở lại nhà. Nhà của 4 trong 8 thành viên ban nhạc bị phá huỷ hoàn toàn trong trận bão vừa qua. 3 trong số họ - Brunious, nghệ sỹ piano Rickie Monie và tay trống Joseph Lastie, Jr. - đều đã bị mất hết nhạc cụ - những nhạc cụ từng là giải thưởng mà họ giành được.

Trở lại với Preservation Hall, một ngôi nhà riêng được xây dựng từ năm 1750, khi New Orleans vẫn còn là vùng thuộc địa của Pháp. Giống như hầu hết các khu phố của người Pháp, toà nhà này chỉ phải chịu đựng thiệt hại không đáng kể từ cơn bão Katrina. Những bức tường và các cánh cửa gỗ mỏng vẫn có sức chịu đựng được một cơn bão cấp 8 khác.

Ban nhạc lần cuối cùng biểu diễn tại Preservation Hall là vào 27/8, một đêm diễn vào tối thứ Bẩy, một ngày trước khi cơn bão Katrina tàn phá thành phố. Họ biểu diễn cho khoảng 20 người. Buổi biểu diễn kết thúc sớm vì vậy các nghệ sỹ đều ra khỏi thành phố. Jaffe sắp xếp chiếc xe hơi và y tá để đưa nhạc công đàn banjo 96 tuổi đã nghỉ hưu Narvin Kimball đi tránh bão. Kimball là thành viên còn sống cuối cùng của ban nhạc thuở khởi đầu Preservation Hall. Jaffe bay đi vào đúng ngày bão Katrina đổ vào thành phố, để lại cây bass lại và đưa vợ cùng 2 chú chó yêu đến New York City.

Trong những ngày sau đó, Jaffe cố gắng theo dõi các nghệ sỹ đồng đội của mình. Đó là lần đầu tiên anh có thể nhớ rằng đó là ban nhạc - hầu hết trong số họ đều sống cách nhau một vài dặm - đã bị chia tách từ rất lâu. Hầu hết các thành viên của nhóm đều đi tránh bão trước khi nó đổ vào thành phố. Nghệ sỹ piano Monie cùng với gia đình mình phải ở tầng thượng của một toà nhà trong gần một tuần. Thế nhưng, cũng phải mất gần 10 ngày để Jaffe tìm thấy Brunious.

Con cháu của một trong những gia đình âm nhạc huyền thoại của thành phố, những người sinh sống rất lâu ở New Orleans nhìn qua cửa sổ và thấy tầng một của ngôi nhà họ nằm trên Elysian Fields Avenue bị ngập nước, kéo theo là chiếc xe kéo và 2 chiếc Cadillacs bị nhấn chìm. Sau đó, nước tràn vào nhà Brunious, nhấn chìm 7 chiếc kèn trumpet, hệ thống stereo mới và rất nhiều quần áo của anh.

Anh rút lui lên những tầng trên căn hộ, theo dõi nước leo lên từng tầng từ từ, cho đến khi một số người hàng xóm đi xuồng đến cứu. "Họ đưa tôi và một vài người hàng xóm khác đến trường học" Brunious nói. "Tôi chẳng mang theo được gì ngoài những thứ mặc trên người, ví của tôi bị ướt sũng, một chân đi giầy và một chân không vì một chiếc giầy bị nước cuốn trôi". Brunious phải ở tại trung tâm hội thảo. Anh ngủ trên sàn nhà trong 4 ngày, đói, khát và luôn trong tâm trạng lo sợ bị những thanh niên trẻ cướp giật.

"Tôi muốn nói rằng thành phố, bang và chính quyền quốc gia đã quay lưng lại với chúng tôi bởi chúng tôi không có gì để ăn hoặc uống, không có luật lệ và quy tắc, và không hề có kế hoạch nào cả" Brunious nói qua điện thoại từ một khách sạn ở New Jersey, nơi một số thành viên ban nhạc nghỉ tạm thời. Sau khi cảnh sát quốc gia đến, Brunious được đưa tới Houston, sau đó là Dallas, và cuối cùng là một trung tâm tản cư ở Conway, Ark. Những tình nguyện viên đưa cho ông quần áo và giúp ông liên hệ với Jaffe. Một chủ cửa hàng âm nhạc A Little Rock đã cho ông mượn một cây trumpet.

Brunious trở lại vào ngày 9/9, vào đúng giữa buổi biểu diễn từ thiện BET có tiết mục của Preservation Hall cuối cùng. Brunious có thể hát những ca khúc tới "New Orleans" (thành phố đã đưa tên tuổi của Louis Armstrong trở nên nổi tiếng), nhưng những cơn ho đã khiến ông không thể biểu diễn. Ông chuyển những lời ca này sang cho nhạc công kèn banjo Carl Le Blanc thể hiện. "Chúng tôi không thể để một cơn bão làm âm nhạc của chúng tôi bị ngừng lại. Thứ âm nhạc này rất quan trọng đối với các nghệ sỹ và người dân New Orleans, và kể cả mọi người dân trên thế giới" Brunious tâm sự. "Thứ âm nhạc này là châu báu của chúng tôi và vì vậy, chúng tôi muốn chia sẻ nó".

"Tôi không biết khi nào thì Preservation Hall sẽ mở cửa lại, nhưng tôi chắc chắn rằng nơi đây sẽ lại mở cửa để đón những người yêu âm nhạc" Jaffe tin tưởng. "Giấc mơ của tôi là khi chúng tôi mở cửa lại, nơi đây sẽ lại đông vui như những tối khác mà  Preservation Hall từng có''.

(Bình Anh - Theo Grammy)