NS Trần Minh Phi

Trần Minh Phi thuộc thế hệ nhạc sĩ trẻ tương đối thành công với những ca khúc: Góc phố dịu dàng, Email tình yêu, Hôn môi xa, Kỷ niệm thời gian, Gửi đôi mắt nai... và là người ủng hộ dòng nhạc thị trường. Theo anh, có 3 lý do khiến ca khúc "chết non", nhưng khái niệm "chết non" của nhạc trẻ hiện nay cũng rất khó định nghĩa cho thật rõ ràng. Một ca khúc mới viết xong đem ra phổ biến, nhưng vào thời điểm đó nó chưa gặp thời, chưa gặp ca sĩ thích hợp... nó bị lãng quên; nhưng bẵng đi một thời gian sau nó lại được yêu thích trở lại, như thế có thể liệt nó vào loại ca khúc "chết non" không? Dưới đây là phần lược ghi ý kiến của nhạc sĩ Trần Minh Phi.

So với thế hệ của cha mẹ ta trước đây thì thời của chúng ta nhịp sống nhanh hơn gấp nhiều lần, mọi thứ đều chuyển động nhanh, tất nhiên đời sống âm nhạc cũng nhanh theo. Số lượng thường tỷ lệ nghịch với chất lượng, khán giả chấp nhận những ca khúc làm vội vàng như thế, và bản thân nhạc sĩ cũng muốn ca khúc của mình được phổ biến hơn là muốn chúng bị đem cất vào kho.

Khi nói tuổi thọ ca khúc ngắn tức là nói đến hiện tượng "chết non", thế nhưng thế nào là “chết non” thì hiện vẫn chưa có một khái niệm rõ ràng. Ví dụ như sáng tác Góc phố dịu dàng, tôi viết năm 1989, nhưng vào lúc đó có một vài ca sĩ hát không thành công, ca khúc mới chỉ phố biến có vài hôm thì không ai còn nhớ đến nữa. Nhưng mãi cho đến năm 1997, được Tam Ca Áo Trắng hát, và hát thành công, nó được yêu thích trở lại, vậy thì ca khúc này vào thời điểm trước kia có gọi là "chết non" không, không thể trả lời được!

Trong cuộc đời làm nghệ thuật của mỗi tác giả, không phải ai cũng có thể để lại những tác phẩm bất hủ, cũng có một số ít nhưng họ được coi là các thiên tài. Trong hàng ngàn ca khúc tiền chiến, cũng chỉ một số bài được thường xuyên nhắc đến, chứ không phải là tất cả. Nhạc trẻ bây giờ, trong 10 năm nữa cũng sẽ có điều này.

Nhạc trẻ là nhạc viết cho giới trẻ, cho đối tượng tuổi từ 15 đến 22, mà tâm lý đối tượng này thường ít ổn định. Hôm nay tâm trạng họ thế này, họ có thể thích bài hát này, nhưng qua ngày hôm sau tâm lý thay đổi thì lại thích bài khác. Hay hôm nay thích cô ca sĩ này thì cũng thích luôn bài cô ca sĩ đó hát, nhưng vài tuần sau có chàng ca sĩ đẹp trai nào mới xuất hiện thấy hay hay thì lại quay ra thích nghe chàng ca sĩ ấy... Các bạn trẻ cứ đuổi theo thị hiếu nhất thời như thế thì ca khúc nào cũng "chết non" hết sao?

Tôi không phủ nhận dòng nhạc thị trường vì nó đáp ứng được những mong mỏi của công chúng nghe nhạc trẻ tuổi. Thế nhưng khán giả quá dễ dãi, không biết chọn lọc, bài hát nào cũng chấp nhận, khiến nhạc sĩ có thói quen viết ẩu, thậm chí có người không có mấy kiến thức âm nhạc nhưng chỉ việc nhái một ca khúc ngoại quốc nào đó rồi đặt lời theo, thế là thành một bài hát....

Điều mà bản thân tôi mong mỏi nhất hiện nay là làm thế nào để có hoạt động phê bình thật sự, hoặc báo chí có thể vạch ra những kém cỏi của ca khúc nhạc trẻ để qua đó hướng dẫn thị hiếu khán giả đến với những ca khúc có chiều sâu, có chất văn học...

Cả nhà sản xuất cũng vậy, đừng quá chạy theo thị trường, coi đối tượng của phục vụ của mình như thuyền với nước, nước lên thì thuyền cũng lên theo. Điều này cần, nhưng xét về lâu về dài, chỉ nên dành ra 30% để phục vụ thị hiếu, còn lại nên hướng khán giả đến một dòng nhạc có tính nghệ thuật hơn, và cần có chiến lược quảng bá cho dòng nhạc cao cấp. Có như vậy, dần dần, dòng nhạc trẻ của chúng ta sẽ mới có nhiều tác phẩm có tuổi thọ dài. Nhạc sĩ trẻ không thiếu người tài, nếu khán giả có những đòi hỏi cao hơn, thích những ca khúc nghệ thuật thì người sáng tác cũng sẽ đáp ứng được.  

Tôi muốn được nghe những lời góp ý thẳng thắn từ thính giả, những người không nghe nhạc theo phong trào, các bạn đang cần gì?

• Song Ngân lược ghi