Với truyền thống văn hóa phương Đông, một người thành công, dù là ca sĩ hay một kĩ sư, đều cần có cả tài lẫn đức . Được giới truyền thông góp sức quảng bá, sức ảnh hưởng của các ca sĩ lên giới trẻ không nhỏ, có khi các ca sĩ còn là “thần tượng” của tuổi teen, do đó văn hóa ca sĩ là một chuyện đáng lưu tâm! 

Ông bà ta xưa thường nói: “ Có Tài mà không có Đức cũng chỉ là người vô dụng”, hay nhà thơ Nguyễn Du cũng bày tỏ thái độ của mình: “Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ Tài.”. Cho dù chỉ là giải trí nhưng sứ mệnh của người ca sĩ trong âm nhạc cũng như đời sống xã hội cũng không kém phần quan trọng. Chiếm một “đỉnh” trong “tam giác sáng tạo”, ca sĩ là người sáng tạo trong cách hát, cách trình diễn nhằm mang cái đẹp đến cho mọi người thông qua giai điệu, lời ca,…Chính vì thế mà nghệ sĩ luôn được công chúng yêu mến và ngưỡng vọng!

Lượng ca sĩ trẻ ngày càng nhiều, khao khát trở thành ca sĩ của các bạn trẻ không ngừng tăng, nhưng các bạn trẻ nghĩ gì về nghề ca sĩ? Để khán giả có cái nhìn thiện cảm, đúng đắn và tôn trọng hơn nữa những người làm nghệ thuật, từ khâu chọn trang phục, cách nói năng, đi đứng, ánh mắt, cử chỉ trước công chúng đều quan trọng! Như ca sĩ Hồ Ngọc Hà (đoạt giải Âm nhạc cống hiến năm 2007) bộc bạch: “Tôi muốn mình là một ca sĩ đẹp trước mắt công chúng. Tôi luôn chọn những bộ trang phục đẹp để cho thấy sự tôn trọng của mình đối với khán giả. Và tôi không ngừng hoàn thiện bản thân để hát tốt hơn.”

Nhưng cũng có không ít những ca sĩ trẻ có những những kiểu phát ngôn đại loại: “anh ấy lạnh, tôi thì nóng”, “cảm giác tê người”, “em đã ngủ chung với rất nhiều người”,…đã gây nên những phản cảm trong lòng công chúng mộ điệu. Cái tài, sự thành công phải đến từ trong nội lực, sự cố gắng, phấn đấu chứ không đến từ những câu nói “vô duyên” như vậy. Liệu khi khán giả nghe, đọc, họ sẽ nghĩ gì về những phát ngôn như thế? Trong khi mình đang đi rao truyền cái đẹp thì chính mình lại chà đạp lên nó không thương tiếc bởi lối ứng xử kém. Có tài thôi chưa đủ, năng khiếu chỉ là 1%, nỗ lực chiếm tới 99%.

Khá nhiều ca sĩ hiện nay mang chuyện “riêng tư”, “cá tính sống” của mình ra như một “chiêu thức”để khẳng định “cái tôi”của mình. Một sự nhập nhằng của chính những người trong cuộc đã làm cho “cá tính âm nhạc” ngày càng mờ nhạt dần, và từ đó, cuộc sống riêng của ca sĩ bắt đầu được soi mói và trở thành đề tài của nhiều trang báo, trong khi âm nhạc bị đẩy vào hàng thứ yếu!?

NSND Trần Hiếu và ca sĩ Trần Thu Hà

Cá tính âm nhạc phải được thể hiện qua chất giọng lạ, cách xử lý tác phẩm tinh tế, độc đáo, phù hợp với đặc trưng của dòng nhạc và tạo được ấn tượng “không giống ai” chứ không được tạo ra bởi những chuyện “riêng tư” mang tính chất xì-căng đan! Cô ca sĩ MK đã phát ngôn về quan điểm sống, tình yêu, hôn nhân: “Tôi muốn phải 27-28 tuổi mới lập gia đình. Tôi nghĩ tốt nhất là khi nào muốn sinh con thì hãy kết hôn cũng chưa muộn. Tôi ủng hộ quan điểm sống thử trước hôn nhân vì như vậy mỗi người trong cuộc sẽ có lựa chọn tốt nhất cho riêng mình. Con cái khi ra đời cũng được chăm lo chu đáo và sống trong tình yêu thương thật sự của bố mẹ. Lựa chọn theo hướng này cũng cho mình cơ hội quyết định chín chắn, không vội vàng với chuyện hôn nhân hệ trọng cả đời. Nhiều người phản đối quan điểm này vì e ngại vấn đề trinh tiết nhưng tôi nghĩ chữ “trinh” nằm trong cái đầu chứ không phải nằm ở một bộ phần nào khác trong cơ thể.”.

Có ý kiến cho rằng, hãy yêu thương con người, yêu thương cuộc sống hơn nữa thì bạn mới có thể hát hay và thành công! Nhiều ca sĩ hiện nay đang rập theo khuôn mẫu có sẵn như “chúng em vô cùng biết ơn khán giả”, “ra album chỉ vì khán giả của mình”, rồi bắt đầu có các chiến dịch thăm nhà tình thương, trẻ em mồ côi,…Nếu tất cả những điều đó đến từ một cái Tâm chân thành thì hay biết mấy! Ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng đã được bình chọn có câu nói hay nhất trong năm 2007 bởi sự thẳng thắn, bộc trực của mình: “Bây giờ, tôi đi hát với kẻ thù nhiều chứ, trong khi quyền sinh quyền sát nằm trong tay tôi. Tôi muốn họ không được hát là họ không được hát. Đi show nước ngoài, tôi muốn họ ở nhà là họ phải ở nhà, như ngày xưa họ đã làm vậy với tôi. Nhưng tôi chưa làm thế với ai bao giờ”( trích từ nguồn http://www.damvinhhung.ws/vcms/html/news_detail.php?nid=822)

Không có một luật lệ, quy định nào cho văn hóa ứng xử cũng như cách sống của ca sĩ trước công chúng. Nhưng đã đến lúc công chúng đang đòi hỏi sự “chân thật” và “lòng tự trọng” ở các ca sĩ.

Không nên nhầm lẫn giữa “cá tính đời thường” mang màu sắc lập dị, tâm lý thích gây xì-căng-đan, chấp nhận khởi từ “tai tiếng” để “nổi tiếng” và “cá tính sáng tạo” trong âm nhạc, là thứ chỉ có được từ cái Tâm yêu nghề, không ngừng trau dồi, rèn luyện để tích lũy và phát huy được “cái riêng” tóat ra từ tài năng và nhân cách sáng tạo của người nghệ sĩ. Ranh giới giữa sự chân thật, giả tạo, sự kiêu ngạo và một cá tính sáng tạo có khi rất mong manh?!

Khánh Hưng