Đến với một cuộc thi hát , nếu thí sinh có chất giọng, có cá tính và có nhiều nhiệt huyết để bước vào cuộc thi, nhưng nếu không chọn được một ca khúc phù hợp hoặc thiếu ca khúc mới và hay để hát thì rõ ràng thí sinh rất khó có thể thành công!

Tình hình chung

Trong đêm thi đầu tiên của Vòng chung kết SMĐH 2008, Hội đồng nghệ thuật đã phải nhiều lần nhận xét rằng ca khúc được chọn của thí sinh không phù hợp với chất giọng lẫn tính chất cuộc thi! Chính việc không tìm được những ca khúc hay để hát ít nhiều đã làm cho các thí sinh bị hạn chế khả năng phô diễn chất giọng cũng như style riêng của mình. Hiện nay, tình hình nhạc sĩ cũng loạn xạ như ca sĩ, “vàng thau lẫn lộn”. Ca khúc thì nhiều, lúc nào cũng thấy ca khúc mới xuất hiện trong các album, các website âm nhạc,..nhưng ca khúc hay thì rất ít và phải nói là hầu như không có! Điều dễ nhận ra là các ca sĩ muốn có những bài hát được sáng tác cho riêng mình thì phải đặt hàng. Phải chăng cũng từ câu chuyện “ca khúc độc quyền” làm nảy sinh vấn đề thiếu ca khúc hay trong thị trường? Và các thí sinh khi đi thi do hạn chế về mặt tài chính nên không thể mua ca khúc độc quyền?!

Trước sự bành trướng của nhạc teen, nhạc chợ và việc nhiều người chạy theo phục vụ đối tượng khán giả teen dường như đã làm lệch dần cán cân ca khúc và bậc thang giá trị ca khúc cũng có xu hướng đi xuống.

Tranh Thái Tuấn

 Tìm nguồn ca khúc ở đâu?

Một câu hỏi tưởng chừng như đơn giản. Muốn có ca khúc mới thì tìm đến nhạc sĩ! Nhưng khi nhìn vào thực trạng của các album, các chương trình ca nhạc, các cuộc thi gần đây thì thiếu hẳn những ca khúc “ấn tượng”, hát một lần để khán giả nhớ mãi và ghi điểm cho thí sinh khi đi thi. Nếu sử dụng lại những ca khúc đã thành công, Hit trên thị trường thì sức ép không nhỏ đối với các thí sinh. Phải hát làm sao thật sự khác lạ, mới mẻ, tìm ra cách thể hiện của riêng mình thì họa may mới tạo được ấn tượng với Ban Giám Khảo cũng như người nghe.

Có một chương trình truyền hình đang làm công việc tìm kiếm nhiều hơn nữa nguồn ca khúc mới và hay cho đời sống âm nhạc là Bài Hát Việt - một chương trình quy mô tầm cỡ quốc gia. Đây cũng là một trong những nguồn ca khúc mà các thí sinh có thể tìm đến. Nhưng sau 3 năm thực hiện, Bài Hát Việt cũng chưa góp nhặt được nhiều ca khúc hay thật sự được công chúng yêu thích và có sức sống trong đời sống âm nhạc.

Một cách khác để có được ca khúc cho riêng mình là có thể đặt hàng những nhạc sĩ nổi tiếng, ăn khách hiện nay. Có thể kể tên một số nhạc sĩ thường được các ca sĩ đặt hàng cho những album mới hiện nay như: Quốc Bảo, Đức Trí, Võ Thiện Thanh, Lê Minh Sơn, Vĩnh Tâm, Nguyễn Hồng Thuận…Thế nhưng việc đặt hàng với những tác giả này cũng không hề đơn giản…

Và thế là đã có một giải pháp được chọn lựa là thí sinh đi thi tự sáng tác ca khúc cho mình. Trong đêm 29/6, thí sinh Mạnh Quân và Nguyễn Duy Khoa đã hát chính những ca khúc do mình sáng tác. Điều này có phần thuận lợi là họ có thể hiểu rõ ý nghĩa, cấu trúc cũng như đặc điểm nổi bật của ca khúc nên thể hiện tốt hơn những cảm xúc của mình. Nhưng không phải thí sinh nào cũng có thể tự sáng tác và không phải ca khúc tự sáng tác nào cũng đạt được những yêu cầu cơ bản của một ca khúc nghệ thuật. Do đó vẫn cần một nguồn ca khúc mới, hay, dồi dào!

Làm sao để có những ca khúc chất lượng và ấn tượng ?

Phải chăng đó là cái nhìn quá bi quan về mảng ca khúc hiện nay!? Nhưng thực tế đã cho thấy rằng, không chỉ các thí sinh đi thi thiếu ca khúc để hát mà cả những khán giả yêu âm nhạc cũng khao khát nhiều hơn nữa những ca khúc thật hay, thật ý nghĩa để thưởng thức. Để tạo ra nguồn và làm khởi sắc lại mảng ca khúc, không thể chỉ cần những nỗ lực tìm tòi sáng tạo của các nhạc sĩ mà ngay cả khán giả cũng nên chung tay “thanh lọc” bớt các ca khúc kém chất lượng để giảm bớt hiện tượng “nhiễu lọan ca lhúc” hiện nay.

Hy vọng Nhạc Việt với những nỗ lực từ nhiều phía sẽ lại có những bài Hit, những ca khúc chất lượng và ấn tượng thỏa mãn được nhu cầu thưởng thức âm nhạc ngày càng cao của đông đảo khán thính giả...

Minh Lý