Hình minh hoạ

Qua bài viết Ca sĩ trẻ và phong trào làm VCD tặng kèm có nhiều độc giả và ca sĩ trẻ gửi thư đến toà soạn (trong đó có những người đã gặp tình trạng bị “lừa” như chúng tôi đề cập trong bài) muốn biết rõ hơn về chuyện làm VCD tặng kèm trong những album ca nhạc. Chúng tôi chọn đạo diễn Xuân Phước - một trong những đạo diễn được coi là “mát tay” với ca sĩ trẻ, không qúa sang trọng, mà không quá bình dân - đề nghị anh cho biết qui trình thực hiện 1 VCD và những lời khuyên cho ca sĩ trẻ với vào nghề.

Đạo diễn Xuân Phước tốt nghiệp Trường Sân khấu - Điện ảnh khoá 7 (1993-1999), là người từng thành công với nhiều phim truyện trong thập niên 90: Nữ trinh sát đặc nhiệm, Một thuở bên nhau, Hoa hậu của lòng anh, Bóng biển ...và gần 20 phim truyện khác.

Trong 3 năm trở lại đây, đạo Xuân Phước thực hiện khá nhiều album cho các ca sĩ trẻ: Thanh Thảo, Nguyễn Phi Hùng, Vũ Hà, Quốc Huy, Lâm Hùng…Không quá khó tính và kén ca sĩ như Lâm Lê Dũng, Huỳnh Phúc Điền và một số đạo diễn khác, anh thường được các sĩ trẻ “chọn mặt gửi vàng”.

Anh có nghĩ việc làm VCD của ca sĩ trẻ chỉ là phong trào - để đáp ứng thị hiếu nhìn của công chúng - nhưng rồi phong trào này sẽ nhanh chóng bị dừng lại?

Những năm trước đây, truyền hình chưa “nhảy” vào lĩnh vực ca nhạc, ca sĩ đến với công chúng qua con đường video (thập niên 80 -90) là chủ yếu. Lúc ấy chưa có đĩa VCD phát hành rộng rãi mà chỉ dùng băng video. Ca sĩ không tự đầu tư làm mà chủ yếu là những hãng sản xuất. Một chương trình đầu tư khá công phu, giá cả rất cao, nhưng hãng sản xuất vẫn có lời vì băng đĩa lậu không phát triển mạnh như lúc này.

Một cảnh trong VCD của đạo diễn Xuân Phước

Từ khi đài truyền hình tham gia nhiều vào lĩnh vực này thì video mất dần thế đứng, và đài truyền hình làm bùng phát thị hiếu nghe/nhìn đối với công chúng, đặc biệt là thị hiếu nhìn. Một list dài những chương trình diễn ra hàng tuần, hàng tháng vẫn chưa đủ để quảng bá hình ảnh cho ca sĩ trẻ trên đài truyền hình, công nghệ lăng-xê bắt đầu vận dụng hết công suất, những thủ thuật cạnh tranh - cả ngấm ngầm, cả ra mặt - diễn ra hàng ngày giữa các “ca sĩ thị trường”.

Một ca sĩ trẻ hát chưa hay lắm, nhưng nếu biết nắm bắt thị hiếu và quảng bá hình ảnh của mình thật tốt, lợi nhuận và sự ưu đãi của những người làm chương trình vẫn dành cho họ nhiều, đơn giản vì sự có mặt của những người này giúp tiêu thụ vé. Người nào chưa có cơ hội được lên truyền hình thì cách tiếp thị hình ảnh nhanh nhất là bằng con đường VCD. Phương thức này “ăn” khiến ca sĩ nối đuôi nhau làm, phong trào bùng phát…

So với 2 năm về trước, phong trào này đang đà, cứ trung bình có 10 ca sĩ làm album thì một nửa, thậm chí hơn, có VCD tặng kèm. Nhưng với những người chưa  tên tuổi, lỗ là chuyện chắc chắn, nhưng xem như lấy ngắn nuôi dài. Phong trào này sẽ dừng lại, nếu nhu cầu không còn, nhưng việc thay đổi khuynh hướng thị hiếu không nhanh như vậy đâu!

Về tình trạng những ca sĩ trẻ dễ dàng trở thành con mồi cho “đạo diễn nửa mùa”, anh nghĩ gì?

Ca sĩ trẻ thường quá hăm hở, háo hức, bản thân lại chưa có nhiều kinh nghiệm, không có người hướng dẫn, chắc chắn khó tránh khỏi sai lầm. Họ thường bị choáng ngợp trước những lời hứa ngọt ngào mà không chịu tìm hiểu kỹ. Tôi từng biết nhiều hoàn cảnh đáng thương, khi họ tìm đến và tâm sự với tôi thì coi như đã “trắng tay”, phải bắt đầu đi hát để gom từng đồng, hy vọng thực hiện lại và coi đó như một bài học nhớ đời cho mình.

Tôi không đưa ra ý kiến vì không muốn đụng chạm, nhưng là một người từng làm nhiều VCD cho ca sĩ, tôi khuyên các bạn trước khi thực hiện VCD nên tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm và biết lắng nghe người đi trước. 

Làm một VCD với anh, chi phí khoảng bao nhiêu thì đủ?

Giá cả vô cùng lắm, còn tuỳ vào chất lượng và yêu cầu nội dung của ca sĩ. Với những bài thực hiện cho một ca sĩ không đòi hỏi cao, khoảng 10 đến 15 triệu đồng là đủ. Bài quay những cảnh ở tỉnh ngoài Tp.HCM, cần chi phí thêm tiền xe cộ ăn ở cho đoàn. Trước đây, máy móc cho thuê tính theo từng bài, bây giờ tính theo ngày nên thường thì ca sĩ phải phối hợp cùng đoàn làm phim chuẩn bị chu đáo mọi thứ. Nếu ca sĩ tập dượt nhuần nhuyễn, chỉ bấm máy trong ngày là xong.

Một bài VCD hoàn thành phải qua nhiều công đoạn. Khi làm kịch bản, tôi phải phối hợp giữa đòi hỏi của ca sĩ và ý kiến của tác giả ca khúc. Với những ca sĩ có kinh nghiệm diễn xuất thì họ tiếp thu nhanh ý tưởng, còn ca sĩ mới vào nghề khó khăn hơn, có những đoạn phải diễn mấy chục lần mới thành công.

Ca sĩ mới thì đạo diễn phải mất nhiều thời gian phân tích kịch bản họ mới cảm và làm cho vai diễn thật hơn, không bị sượng. Trang phục, bối cảnh, đầu tóc, hoá trang của ca sĩ…  mỗi yếu tố nhỏ đều quyết định thành bại của VCD. Còn riêng về phần kỹ thuật thì mỗi đạo diễn có một bí quyết và "gu" riêng.

Ca sĩ trẻ thực sự muốn đưa hình ảnh của mình ra trước công chúng bằng VCD, theo tôi nên đầu tư thật tốt mới hy vọng gây ấn tượng. Sự cạnh tranh mỗi lúc một khốc liệt, đòi hỏi của công chúng ngày càng cao, nếu không muốn bị "nhoè" giữa một rừng ca sĩ trẻ khác thì phải biết chọn lọc. Khi chưa đủ tự tin, đừng vội chạy theo phong trào.

• Song Nga