nhạc sĩ Trịnh Công Sơn những năm học tại Qui Nhơn

Sau gần 40 năm, tác phẩm trường ca đầu tiên của nhạc Sĩ Trịnh Công Sơn (viết tại Qui Nhơn năm ông 23 tuổi) đã được tìm thấy và cũng là lần đầu tiên công chúng được nghe lại sau buổi diễn ở Qui Nhơn năm 1962. Ca sĩ Ánh Tuyết cùng ban nhạc ATB dựng lại bản hợp xướng bị thất lạc này.  

Sau những biến cố của đời sống, người cha chết khi ông còn quá trẻ trong một tai nạn không đáng có, người mẹ của Trịnh Công Sơn phải nuôi 7 người con và một cái bào thai còn nằm trong bụng. Bà không đủ sức để gánh vác cả một đại gia đình, người anh cả Trịnh Công Sơn đã phải bỏ học để giúp mẹ nhiều công việc khác nhau. Ngôi nhà lớn sang trọng của gia đình Trịnh Công Sơn phải thay vào đó là một căn nhà nhỏ chật hẹp trước nhà thờ Phủ Cam. Tâm hồn nhạy cảm của một chàng trai mới lớn khiến cho anh rất buồn.

Anh đã tìm đến biển, tìm một lối thoát tinh thần khi học ở trường Sư phạm Qui Nhơn. Anh say mê Albert Camus với tập khảo luận Le mythe de Sisyphe nói về sự phi lý của cuộc đời, về tất cả những gì con người khổ cực xây dựng lên trong chốc lát lại tiêu tan. Cũng trong thời gian này, Trịnh Công Sơn thường giải buồn bằng cách chơi những loại dân ca, các bài nhạc theo điệu blues, phong cách có ảnh hưởng không nhỏ đến sự nghiệp âm nhạc của ông sau này. 

Trường ca dã tràng ra đời trong thời điểm này, do yêu cầu của nhà trường. Và Trịnh Công Sơn đã soạn một bản trường ca để biểu diễn trong một nhạc hội ở nhà trường.

Trường ca Tiếng hát dã tràng gồm 2 phần với 13 đoản khúc:

nhạc sĩ Trịnh Công Sơn chỉ huy dàn hợp xướng trình diễn trường ca tiếng hát Dã Tràng 1962

Đoản khúc 1 của phần Một: Lời biển vọng là tiếng kêu thống thiết của dã tràng khóc cho thân phận của mình trước cảnh “trùng dương đưa sóng vào bờ đùa trên biển cát hoang vu xóa những thành công của dã tràng”.

Đoản khúc 2: Tiếng hát của dã tràng - bể cát và thân phận:  Giữa không gian và thời gian, tác giả ví mình như một con dã tràng bị lưu đày trong nỗi cô đơn, “khi mưa lên, khi nắng về khi sương rơi, trong thu buồn…mình tôi đi, triền núi đến, tôi xe cát trong thân lưu đày…”

Đoản khúc 3: Bãi cát chiều và lời vỗ về của người khách lạ.

Đoản khúc 4: Niềm đau vô vàn của thân phận con người

Đoản khúc 5: Những con sóng vô tình như một qui luật khắt khe, đã quên đi công của dã tràng ngày đêm xe cát…

Phần 2 có 8 đoản khúc: Trong phần này, tác giả muốn nói nhiều hơn về chính thân phận mình. Cuộc đời không có gì có thể biết trước được, và trong niềm tuyệt vọng, ông đã tìm đến chốn nương náu của tình yêu. Dù bốn mùa là niềm vô vọng nhưng có tình yêu là có niềm tin để tiếp tục sống và kết thúc cuối cùng của Dã tràng ca là tiếng nói khát vọng của tình yêu.