..:: giaidieuxanh.vn ::..

Thường thức âm nhạc

Creative prodikeys - Bàn phím mới dành cho nhạc số

[00:51 08/07/2004 (GMT+7)]

Hình 1

Cùng với sự phát triền nhanh chóng của công nghệ máy tính, âm nhạc là một trong những đối tượng được hỗ trợ và tăng cường một cách triệt để.

Prodikeys là một sản phẩm rất mới của hãng Creative: Kết hợp giữa bàn phím gõ chữ bình thường và một đàn phím MIDI với đầy đủ chức năng của một cây đàn organ phổ biến hiện nay.

Sự kết hợp này tạo điều kiện thuận tiện hơn cho công việc chuyên môn như soạn nhạc, soạn giáo trình dạy nhạc, phối nhạc và thú vị hơn nữa là kèm theo phần mềm dành cho người học nhạc - nhất là trẻ em. Với cách kết hợp trên (“All-in-One/Tất cả trong Một”) có lẽ rất phù hợp với điều kiện hiện nay như cả nhà dùng chung một máy tính. Người làm nhạc, người học nhạc, người làm công việc khác trên máy tính sẽ không thấy bất tiện mỗi khi phải rút, cắm đàn organ vào máy tính. Ngoài ra, có khả năng sử dụng hệ thống âm thanh nhạc cụ theo kỹ thuật mới nhất (SoundFont), thỏa mãn những yêu cầu muốn có những âm thanh, tiếng đàn trung thực mà lại ít tốn kém.

Kích thước lớn hơn bàn phím chữ một chút, nên không chiếm nhiều chỗ làm việc trước máy tính. Tiện hơn nữa là dây cắm cũng bình thường như mọi bàn phím chữ (cắm qua cổng PS2), không dùng dây MIDI. Dây dài hơn 2 mét, có hai chốt ở bên hông để có thể mắc dây đeo và chơi như một nhạc cụ trình diễn.

1) Chức năng sử dụng chung

Chức năng năng dàn phím đàn: Khi cần làm nhạc, giải trí hay học nhạc, bạn chỉ cần gỡ mặt nạ che trước dàn phím đàn, rồi khởi động một phần mềm âm nhạc nào đó như Encore, Finale, Cakewalk, Band-in-a-Box ..v.v…, nói chung, bất kỳ phần mềm nào có hệ thống thiết bị hỗ trợ General MIDI, rồi làm việc bình thường như đàn organ được cắm qua hai cable MIDI vậy.

Ví dụ: Bạn chơi trên phím đàn thế nào, đàn mạnh/nhẹ (touch sensitive), sử dụng nút Pitch Bend (lượn tiếng), dùng pedal piano (sustain), điều chỉnh volume, và chọn loại nhạc cụ nào… thì trên màn hình sẽ hiện ra các nốt nhạc và phát lại đúng như bạn đã đàn. Về cao độ, hình trên cho thấy chỉ có 37 phím đàn (phạm vi âm vực giọng hát hay nhạc cụ solo), để mở rộng âm vực cao hơn hay thấp hơn khi chơi hay ghi nhạc, chỉ cần nhấn phím lên hay xuống từng quãng tám (octave) và nó có khả năng chơi như nhạc cụ có 129 phím touch sensitive MIDI.

Hình 2

Chức năng bàn phím chữ:

Bàn phím chữ chỉ có tác dụng riêng khi nào bạn khởi động phần mềm của Prodikeys mà thôi. Hình 2 cho thấy đây là một trong các cửa sổ của phần mềm Prodikeys. Các phím ký tự dùng để chọn nhanh các nhạc cụ, chọn điệu nhạc, lên tông, xuống tông. Chọn nhịp độ (Tempo). Và cũng tùy theo các tiết mục được chọn, các phím ký tự sẽ có những chức năng khác.

2) Vài nét về phần mềm Prodikeys

Đây là phần mềm có chức năng dạy nhạc, học nhạc, giải trí hay có thể vận dụng hay hơn nữa là soạn ca khúc có phần nhạc đệm. Trong đa số tính năng hoạt động, như đang lúc chơi đàn, bạn có thể thu lại và chuyển hay lưu ở các tập tin Wave, MP3 hay MIDI. Một điều cũng rất hay là bạn có thể download về rất nhiều các điệu nhạc, các tài liệu giải trí, học tập v.v… Nhập các file MIDI về để học hay soạn tiếp. Ngoài ra, nếu yêu cầu chuyên môn cao hơn (nếu có Sound Blaster Live! hay Sound Blaster Audigy) bạn có thể tải và chọn ra nhiều âm sắc nhạc cụ rất trung thực và các hiệu ứng âm thanh phụ trợ (theo kỹ thuật SoundFont) thay vì chọn những nhạc cụ vẫn thường nghe cố định trên đàn hay sound card.

Trong phần mềm Prodikeys có bốn phương thức:

a) Impress mode có hai mục:

- Penta Tunes (giọng nhạc 5 âm): Dàn phím đàn được cấu tạo theo 5 âm Đông phương với các mẫu nhạc dân tộc đặc sắc của các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia… (hy vọng sẽ có Việt Nam). Được cập nhật và cho download từ www.prodikeys.com.

- Fun Tunes (giọng nhạc giải trí) dàn phím đàn trả lại bình thường (7 âm Tây phương).

Các Mode này giúp người mới bắt đầu học vừa tập cảm nhận, thao tác nhấn phím sao cho hòa hợp với giai điệu, tiết tấu, các nhạc cụ “lót” (fill-ins) vừa có tính giải trí (như loại nhạc DJ )…

b) EasyPlay: Có ba mục:

- Intelligent Chord: Chọn một điệu nhạc, rồi đàn giai điệu bài hát (có thể đã biết hay tự nghĩ ra). Phần mềm sẽ dựa theo đó tự động chuyển hợp âm theo.

- Function Key Chord:Các phím chức năng F1, F2, F3… hiện sẵn hợp âm trên đó. Chọn một điệu nhạc, rồi tập nhấn các phím này để tập chuyển hợp âm kịp thời.

- Fixed Progression:Tùy theo điệu nhạc được chọn, chương trình sẽ đưa ra những mẫu tiến hành hòa âm. Người chơi sẽ căn cứ tiến trình các mẫu đó đang diễn và phát ra, rồi đàn theo. Tương tự như cách chơi ứng tấu hay nôm na là “lót”, “feel” hay “hot” theo. Thu (record) nghe lại.

c) Learn mode:

Ở phương thức học này có khá nhiều bài học từ dễ đến khó. Tập theo từng bước dựa theo bài nhạc đã chọn và hiện trên màn hình rồi tập nghe giọng nhạc, chơi giai điệu đúng nốt đúng nhịp, tập chuyển hợp âm… Hoặc nhập từ bài nhạc đã được thầy dạy nhạc soạn sẵn (dạng tập tin MIDI hay Sequencer) để nhập vào chương trình. Xong, dựa theo phương pháp của chương trình để tập. Ngoài dòng nhạc theo ký âm Tây phương, còn có thể chọn học theo lối ký âm dạng chữ số.

d) Perform mode:

Ở phương thức trình diễn này, bạn có thể tưởng tượng như cách chơi đàn organ thông thường. Với đầy đủ bộ đệm nhạc, chọn ra các nhạc cụ chơi solo (1 hay 2 nhạc cụ đồng diễn), phối hợp bè hòa âm v.v…

Có nhiều điệu nhạc và tính cách trình diễn rất đặc sắc. Ở mục Intelligent Chord, bạn chỉ cần đàn đúng giai điệu, chương trình “thông minh” này sẽ tự động đặt hợp âm và phần đệm cùng các giai điệu hoa mỹ. Nếu cần, bạn có thể thu (record) vào. Chọn lưu theo dạng MP3, hay Wave. Lưu theo định dạng MIDI thì chiếm dung lượng nhỏ hơn nhiều, nhưng cũng là cách để chuyển sang phần mềm khác như Encore hay Cakewalk để bổ sung thêm.

Với thiết bị mới này, kết hợp với rất nhiều phần mềm âm nhạc chuyên nghiệp, cho thấy hiện nay lãnh vực âm nhạc đã và đang được hỗ trợ rất nhiều trong môi trường tin học và âm nhạc (máy tính và chuyên ngành). Và có lẽ cái mới hơn nữa là SoundFont. Ví như trên máy tính mà chỉ có một bộ font chữ thì thật là chán… mắt. Tương tự như đàn hay sound card của bạn chỉ có một bộ nhạc cụ (128 nhạc cụ MIDI) cố định vậy. Với kỹ thuật SoundFont, bạn sẽ có dịp thay đổi hay bổ sung những bộ nhạc cụ khác (được cung cấp hay tự tạo) về để thưởng thức hay làm việc. Khi có dịp chúng ta bàn tiếp chủ đề này sâu hơn.

Huy Liêm
Bàn phím gõ chữ (QWERTY) vẫn sử dụng và hoạt động bình thường như làm việc với những phần mềm soạn thảo (Word, Excel…) hay các phần mềm ứng dụng khác. Khi làm việc ở các phần mềm âm nhạc khác cũng vậy, dàn phím đàn bên dưới chỉ có tác dụng để ghi nốt hay thu nhạc vào chương trình của phần mềm đó.

Viết phản hồi