..:: giaidieuxanh.vn ::..

Thường thức âm nhạc

Để điều chỉnh volume trong CakeWalk

[00:54 28/05/2004 (GMT+7)]

(Hình 1)

Trong phạm vi bài viết này, tạm thời có thể hình dung cách điều chỉnh âm lượng như vặn nút volume của máy nghe nhạc vậy.

Nhưng ở Cakewalk có phong phú hơn, ví dụ, thay vì chỉ có một nút để cho phát lớn nhỏ âm lượng của “toàn ban”, bạn còn có thể chỉnh âm lượng của từng bè hay các nhóm nhạc cụ… Cho từ từ nhỏ dần hay lớn dần (như ký hiệu decrescendo và crescendo). Còn, bỗng dưng bạn muốn “đánh rầm” một tiếng đầy kịch tính (attack gần như fff, sfz thì lại là vấn đề khác). Vậy thì muốn nghe phát nhỏ dần là thế nào, lớn dần là bao nhiêu, Cakewalk sẽ giúp bạn nghe và thực hiện hiệu quả ấy như ký hiệu bạn đã ghi ngoài bản phác thảo âm nhạc vậy.

Đánh dấu các phân đoạn

Cách đánh dấu dấu (makers) đã đề cập ở bài viết trước. Nếu áp dụng vào trường hợp này cũng sẽ tiện hơn. Vì nếu đoạn A sắc thái là thế này, lần lặp lại sau thường cũng như vậy, trừ khi bạn muốn khác. Tương tự, một nhạc cụ nào đó trong bài diễn đạt ở chỗ này (âm lượng) thế nào thì lần lặp sau cũng diễn đạt như thế ấy... Do đó, khi cần tìm lại những tham số bạn đã chỉnh để áp dụng vào chỗ mới (hay cho những lần lặp lại sau) cũng sẽ nhanh chóng hơn.

Các phương tiện điều chỉnh volume

Các phương tiện điều chỉnh Volume hiện diện nhiều nơi trong các cửa sổ chương trình, có lẽ để đáp ứng nhanh chóng, thuận tiện hơn cho các nhạc sĩ đã sử dụng thuần thục phần mềm này. Sau đây là cách khá thủ công nhưng cũng đơn giản hơn khi cần điều chỉnh âm lượng.

Vài tham số cần biết

1) Volume là âm lượng nghe phát lớn hoặc nhỏ của cả bài hay của từng bè nhạc cụ. Trị số 127 là lớn nhất và 0 thì xem như không nghe gì cả (như tắt volume, mute), mức trung bình (mặc định phần lớn các chương trình không dùng qua bàn phím MIDI là 64).

2) Pan cũng là nút chỉnh âm lượng áp dụng cho cả bài hay từng bè nhạc cụ, nó cho phát qua loa phải lớn hơn loa trái hay ngược lại. Trị số -1 (mặc định) xem như… không làm gì cả. Tham số 64 cũng như nghe đều cả hai loa. Lớn hơn 64 cho nghe loa kia lớn hơn, và nhỏ hơn 64 thì ngược lại (bạn thực hành thì sẽ rõ hơn, tùy cách đặt loa bên ngoài của bạn). Đây là 2 bộ điều khiển hiện diện trong hầu hết các thiết bị MIDI chuẩn. Vị trí 2 bộ chỉnh này ở cửa sổ chính (Track Pane bên trái màn hình) như hình 1 dướI đây. (Hình 1)

Xác định mức Volume của nhạc cụ nào lớn nhất. Thông thường bè có volume lớn nhất là bè chủ đạo. Ví dụ trên là một tập tin Midi đã lập volume cho các bè nhạc cụ. Bây giờ bạn muốn thay đổi:

1) Muốn nghe “Toàn ban” phát lớn dần hay nhỏ dần

(Hình 2)

Bước đầu tiên là phải chỉ định hiệu quả này từ đâu tới đâu. Sau đó, đánh khối chọn những bè muốn chỉnh đồng loạt, ví dụ tất cả các nhạc cụ, bằng cách, đặt con trỏ ở bè nhạc dưới cùng, nhấn giữ nút trái chuột rồi rê lên trên, tới bè nhạc bạn muốn, nhả nút trái chuột (Hình 2)

Bước kế tiếp, là click chọn trình đơn Insert/ Series of Controllers… để hiện hộp thoại Insert Series of Controllers. Lưu ý các khung chỉnh cũng giống như chỉnh Tempo (đã đề cập ở bài trước). (Hình 3)

(Hình 3)

Time Range

Ở Value Range: Lần lượt nhập vào số: Bắt đầu (Begin) sẽ là 127 và Cuối cùng (End) sẽ là 10 (hay 0). Xong click OK. Sau thao tác này, ở Clip Pane sẽ vẻ lại biểu hiện hiệu quả bạn chỉnh. Click nghe thử.

Cũng áp dụng như trên, ví dụ ở phần nhạc Intro bạn muốn nghe lớn dần (tới mức volume chính, như trên là 127) thì cũng áp dụng như vậy. Từ đâu tới đâu. Trị số volume khởi đầu (Begin) phải nhỏ hơn trị số chấm dứt hiệu quả điều chỉnh này (End).

(Hình 4)

2) Muốn cho nghe lệch loa vài nhạc cụ:

3) Muốn chỉnh cho các bè tutti. Các bè đồng diễn thường có âm lượng như nhau. Cách chĩnh này cũng tương tự như “chụp hình” thao tác xử lý các thang chỉnh ở cửa sổ khác (Console View). Ở đây, bạn chỉ cần nhấn giữ phím Shift, rồI lần lượt click vào vùng cột số thứ tự, chọn những nhạc cụ cần chỉnh chung. Sau đó làm thao tác chỉnh đã hướng dẫn (Begin, End, From, Thru…)

4) Muốn chỉnh volume cho một nhạc cụ: Thay vì click chọn tất cả bè như trên, bạn chỉ cần click vào cột số thứ tự của một nhạc cụ. Rồi lặp lại thao tác trên. Hiệu quả rõ rệt nhất là ở những nhạc cụ thuộc bộ dây hay hơi (tiếng lịm dần hay lớn dần khi chơi nốt ngân dài, chẳng hạn). Còn các nhạc cụ kích phát cũng có hiệu quả này, rõ rệt hơn nếu được diễn tấu liên tục.

Ngoài ra, như công việc trộn âm chuyên nghiệp, ngườI chỉnh chỉ có hai tay để chỉnh các nút gạt trên bàn mix, thì CakeWalk có thể tập họp thành nhóm nhạc cụ để chỉnh đồng loạt nhiều nhạc cụ mà chỉ bằng cách rê và thả chuột. Khi có dịp chúng ta sẽ bàn tiếp. Một biện pháp khác là dùng cách vẻ như đồ họa. Thao tác cũng có phần giống vài hiệu quả khác cũng sẽ đề cập sau.

Qua bài này, bạn thấy có những cái tương đồng về cách thao tác, xác lập giữa Tempo và Volume trong phần mềm Cakewalk.

Chú thích: Ví dụ trên ứng dụng từ một tập tin làm sẵn (như từ các nguồn khác bạn tải về), cho nên các tham số volume các bè nhạc cụ có thay đổi do người soạn dùng qua bàn phím MIDI. Tuy nhiên, cũng là cách tốt (có sẵn) để bạn thử nghiệm. Còn nếu, không qua giao diện này, phổ biến cách ghi, phối nhạc qua phương tiện ký âm từ các phần mềm, bạn sẽ thấy hiệu quả hơn mỗI khi chỉnh vì âm lượng các nhạc cụ đều cân bằng.

Huy Liêm
Dụng cụ Pan sẽ làm cho âm lượng của bài nhạc sống động hơn là nghe các nhạc cụ phát ra đều cả hai loa. Nhưng thường không phải là tất cả các nhạc cụ đều áp dụng như volume. Hình 1 ở cột Pan cho thấy trị số các nhạc cụ khác nhau. Thay vì chọn ở Number là 7-Volume bạn sẽ chọn 10-Pan. (Hình 4) bạn sẽ gõ vào vị trí từ (From) ô nhịp thứ mấy qua (Thru) ô nhịp mấy sẽ có hiệu quả này. Ví dụ bạn muốn nghe nhạc nhỏ dần ở đoạn kết bài (Fade out). Như trên ô nhịp cuối cùng là ô nhịp 67:04:161. Thế thì bắt đầu nhỏ dần bạn muốn là ô nhịp 63:01:00. Gõ vào trị số bạn muốn (hay áp dụng cách chỉnh chọn số khác như đã hướng dẫn ở bài trước - Tempo).

Viết phản hồi