1. Tôi cho rằng, đã đến lúc chúng ta phải nhìn nhận ngành thời trang là một nhánh của nghệ thuật tạo hình. Fashion design phải gia nhập một cách chính thức vào hàng ngũ những ngành mỹ thuật chuyên nghiệp, sánh vai cùng hội họa, kiến trúc, điêu khắc, video art, trình diễn và sắp đặt. Nếu sự công nhận ấy thành sự thật, thì ngành thời trang Việt Nam đã có được vị thế đúng đắn mà lẽ ra nó phải có từ lâu, chứ chẳng phải là một thứ phụ gia làm sang của nghề may mặc.

2. Thiết kế thời trang – nhìn từ góc độ mỹ học – là sáng tạo ra những cái đẹp mới dựa trên ý thức về cộng đồng, về xã hội, và đặc biệt hơn cả, dựa trên thị hiếu thẩm mỹ của một tốp người cụ thể. Do đó, thiết kế thời trang gần gũi nhất với môn trình diễn (performance) – xin nhắc lại rằng chúng ta đang bàn và chỉ bàn đến khía cạnh mỹ học. Và cũng từ đó, thời trang có dịp gần gũi với âm nhạc. Nó thực sự cần đến âm nhạc, ít ra là trong phạm vi biểu diễn fashion, trên sàn catwalk. Âm nhạc cho fashion show được đầu tư như thế nào ở Việt Nam? Một con số không khổng lồ. Người mẫu cứ dung dăng dung dẻ, đèn màu cứ chớp tắt, nhạc house lắp ghép vô tội vạ giật đùng đùng. Người đi đằng người, nhạc đi nẻo nhạc. Có bao nhiêu người mẫu biết nhạc, hay ít ra, cảm được nhạc?

3. Ở Milano, các buổi trình diễn sưu tập mùa hàng năm được tổ chức rất trọng thể. Đấy là cơ hội cho những nhà tạo mẫu – những nghệ sĩ tạo hình chân chính – trình bày các tác phẩm haute couture. Nhạc được viết riêng bởi những nhạc sĩ danh giá, phục vụ cho một buổi diễn cụ thể. Nhạc, trang phục, ánh sáng, người mẫu là những thành tố chủ yếu để hình thành triết lý thời trang, triết lý nghệ thuật. Ở ta, các nhà tạo mẫu cũng đã nặn óc đặt tên cho các bộ sưu tập xuân hè thu đông của mình theo kiểu “Trời và Đất”, “Huyền”, “Nắng phương Đông”, “Về nguồn”, “Sự sống và sự Tái sinh”, v... v... Đầy hơi hướm triết học. Nhưng, như đã nói ở trên, người đi đằng người, nhạc đi đằng nhạc. Và tất nhiên, quần áo đắp bừa trên những mannequin sống ấy cũng chẳng bộc lộ được ý đồ triết lý nào. Những màn performance vụng dại, vô lý và mất thì giờ.

4. Thời trang Âu châu chuộng nhạc electronica, có lẽ vì tính “trơ”, vô cảm và không khí hoành tráng mà nó tạo ra. Jean Michel-Jarre là người được giới tạo mẫu nổi tiếng yêu chuộng nhất. Bạn hẳn đã nghe thấy Oxygène của ông vang lên đâu đó trong những đêm thời trang long trọng. Nhạc điện tử không khó làm. Chỉ có điều, hình như giới thời trang nước mình vẫn mê mải đi tìm thuốc nhuộm và những đôi chân dài hơn là tìm nhạc?

Quốc Bảo