Cho đến nay, ông là nhà chỉ huy Việt Nam duy nhất đã từng được mời chỉ huy dàn nhạc giao hưởng nghệ sĩ công huân Cộng hòa Liên bang Nga - một trong những dàn nhạc nổi tiếng của thế giới.

Ông được xem là người đầu tiên viết concerto cho nhạc cụ dân tộc và dàn nhạc giao hưởng - với concerto cho đàn tranh và dàn nhạc giao hưởng Quê tôi giải phóng (1985). Cho đến nay, với 7 concerto cho các nhạc khí khác nhau, ông được xem là nhà soạn nhạc viết nhiều concerto nhất Việt Nam.

Symphonia - Cantata Chuỗi ngọc biển Đông là một sáng tác mới của ông. Tác phẩm ra đời từ sự cảm thán của tác giả về câu chuyện bà chúa đảo yêu nước, về một "địa ngục trần gian" đồng thời là nơi rèn luyện ý chí, phẩm chất của nhiều thế hệ chiến sĩ cách mạng yêu nước và nhất là về ý tưởng biến Côn Đảo thành một vùng đất du lịch và công nghiệp biển của kiến trúc sư Võ Thành Nghĩa.

Symphonia - Cantata là một thể loại âm nhạc kết hợp dàn nhạc giao hưởng và đại hợp xướng. Thể loại này thường dùng để ca ngợi những chiến công, những vùng đất thiêng hoặc tường thuật những câu chuyện lịch sử...

Tác phẩm gồm 4 chương:

Chương I: Hoàng hôn trên đảo

Đây là hoài niệm về người chúa đảo đầu tiên - bà Phi Yến - vì đã dám can gián vua Gia Long trong việc cầu viện người Pháp nên bị vua kết tội và đày ra đảo Côn Lôn, vùng đất ma thiêng, nước độc thời bấy giờ.

Chương này được viết theo hình thức Rondo (A - B - A' - C - A'') là sự thể hiện những chất liệu âm nhạc dân tộc bằng ngôn ngữ hiện đại của dàn nhạc giao hưởng.

Chủ đề A là một nét nhạc dựa trên điệu thức 5 âm diễn tả sóng biển miên man như một hoài niệm về bà chúa đảo ngày xưa.

Đoạn B nói lên tâm trạng của bà chúa đảo Phi Yến. Âm nhạc phát triển từ âm điệu bài Lý tầm quân (dân ca Nam bộ).

Đoạn C tả cảnh sinh hoạt của nhân dân vùng đảo. Âm nhạc lấy âm điệu từ bài Lý vá áo (dân ca Rạch Giá).

Chương II: Địa ngục trần gian

Chương II có cấu trúc Rondo Sonate, ghi lại trang sử bi hùng từ khi Côn Đảo trở thành nơi giam cầm, đày ải nhiều thế hệ chiến sĩ yêu nước chống ngoại xâm.

Chủ đề 1 mang tính chất nặng nề, khổ ải của những con người bị xiềng xích. Chủ đề 2 mang tính chất trữ tình thể hiện tình cảm yêu nước, chủ đề này gồm 2 yếu tố, trong đó yếu tố thứ hai là âm điệu bài Côn Đảo của Đỗ Nhuận. Ở giữa chương này chúng ta thấy xuất hiện âm điệu bài Nhớ ơn Võ Thị Sáu của Nguyễn Đức Toàn.

Chủ đề 2 chương II

Chương III: Hành khúc Côn Đảo

Đây là một biến tấu với 23 biến khúc, mô tả con đường đấu tranh gian khổ nhưng rất anh dũng và vinh quang của nhân dân Côn Đảo. Ở chương này, nổi bậc thủ pháp phối khí của tác giả. Từ biến khúc 1 đến biến khúc 13, âm nhạc được dần đẩy lên cao trào như sự thắng lợi của của cuộc đấu tranh. Sau đó từ biến khúc 14 đến biến khúc 23, qua từng biến khúc với thủ pháp bớt dần biên chế dàn nhạc, biến tấu 22 chỉ còn Piccolo và Tambouro; biến tấu cuối cùng chỉ còn Tambouro độc diễn. Tác giả muốn diễn tả hình ảnh những bước chân từ xa đến gần, đấu tranh giành thắng lợi và tồn tại mãi mãi như một chân lý vĩnh cửu.

Chương IV: Chuỗi ngọc Viễn Đông

Được viết ở hình thức 3 đoạn phức, dàn nhạc biểu diễn cùng hợp xướng. Giai điệu của chương này dựa trên âm điệu bài hát Vượt trùng dương của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước.

Vào đầu chương là hợp xướng trên nền trémolo của bộ dây và những hợp âm rải của đàn Harpe, tạo cảm giác miên man của sóng nước biển xanh muôn trùng quanh năm như bài ca của tinh thần bất diệt. Những lời ca ca ngợi vùng đảo thân yêu của tổ quốc, nơi có những con người anh dũng trong đấu tranh đang từng ngày quyết tâm lao động biến vùng đất này thành "Chuỗi ngọc biển Đông".

• Hữu Trịnh

Chủ đề biến tấu chương III

Chủ đề 1 chương II