Nhạc sĩ Dzoãn Mẫn

Chẳng có chút tương tự nào giữa hai bài hát, trừ cái tựa đề. “Adieu Jolie Candy” của Pháp chắc chắn ra đời sau, điệu slow rock không quá chậm, vòng hợp âm đơn giản G – Bm – C - D7, ca từ thống thiết và trực tiếp “Phi trường Orly, em rời xa tôi…”; còn “Biệt Ly” thuộc về một không khí khác, cổ kính hơn, chậm và dàn trải hơn, song vẫn gợi ra cái không khí Pháp hết sức đặc trưng bằng ca từ và bằng cả cấu trúc âm nhạc mang vẻ jazz của nó.

Tôi sẽ không nói về “nàng Candy xinh đẹp” nữa, mà về “Biệt Ly”. Những ly khúc bao giờ cũng nhuốm một vẻ sầu u đặc biệt, và hấp dẫn đặc biệt, khiến không ít lần tôi tự hỏi, phải chăng người ta có thể tạo dựng sự nghiệp bằng toàn ly khúc, những “goodbye songs”? “Biệt Ly”, theo tôi, có thể đem ra làm khuôn thước cho việc sáng tác những ly khúc như thế.

“Biệt ly, nhớ nhung từ đây

Chiếc lá rơi theo heo may

Người về có hay?”

Đoạn mở đầu thật hiệu quả, nó dẫn ngay người nghe vào một tâm trạng: sự chia lìa. Sự chia lìa được tạo ra không chỉ bằng ca từ, với đầy những “nhớ nhung”, “người về”, “lá rơi”, mà còn - chủ yếu còn - bằng những tiết nhạc ngắn, vãi vào không gian như bụi.

Biệt ly - nhớ nhung từ đây - chiếc lá – rơi theo heo may - người về - có hay...

Và bằng những hợp âm trưởng nối tiếp, trưởng nhưng vẫn gợi bi thương, vì những bậc giáng của vòng chuyển hành:

C – D7/C – Bb/C – G7 – C

“Biệt ly, sóng trên dòng sông

Ôi còi tàu như xé đôi lòng…”

Đôi tình nhân Pháp chia tay ở phi trường Orly, còn đôi bạn Việt Nam ly biệt ở bến tàu. Nỗi nhớ nào to tát hơn, cuộc chia biệt nào đau đớn hơn? Tôi cho rằng còi tàu xé lòng hơn tiếng rít bánh xe máy bay trên đường băng, mà đấy cũng chỉ là cảm nhận của riêng tôi thôi!

“Mấy phút bên nhau rồi thôi…”

Tôi yêu đoạn B của bài hát này vô cùng. Nó biến hóa linh hoạt qua những hợp âm hút về nhau khăng khít:

F – B+ - Em7 – A7 – Dm7

Nó biểu đạt rằng, nơi cực cùng của tiếc nhớ sẽ là một cuộc xóa mờ nhân ảnh, người yêu vào lúc chia biệt sẽ không còn là người yêu duy nhất, mà là một tập hợp những mảnh vụn hoài niệm.

Cấu trúc hai đoạn chân phương và những biến hóa hòa thanh linh hoạt khiến “Biệt Ly” là một nhạc khúc dễ phối khí. Nó hợp với không khí cabaret, và cũng hoàn toàn hợp với kiểu hòa nhạc thính phòng thu gọn.

Khi những ca từ cuối cùng chỉ còn dư ba ngậm ngùi, cả hợp âm rải dương cầm sau cuối cũng chỉ sót lại đôi tiếng vọng ở âm vực trầm, tôi vẫn bàng hoàng chưa dứt nổi cơn mơ. Một cơn mơ tối tăm, thê thiết nhưng không thể chối bỏ rằng nó khiến tôi hạnh phúc.

Cơn đau trầm… 

Lưu Hiền