Trời buông gió và mây về ngang bên lưng đèo
Mùa xanh lá loài sâu ngủ quên trong tóc chiều
Cuộc đời đó nửa đêm tiếng ca lên như than phiền
Bàng hoàng lạc gió mấy miền
Trùng trùng ngoài khơi nước lên sóng mềm 
( Dấu chân Địa đàng- Trịnh Công Sơn) 

Đêm Trịnh, sân khấu đèn màu, im lặng róc rách để chỉ còn tiếng guitare như mộng như mê. Và, tôi bàng hoàng…lạc vào chới với giọng ca khàn đục mê đắm. Quỳnh Lan ở đó, vai trần nhỏ, môi hồng xuộm, tóc mềm như sóng, đàn khua bùng vỡ và tiếng hát như gió lên, như nước về, rụng vào thủy ba ngầm, gột tôi mấy nỗi ưu phiền những tàn phai…
*

1- Từ bó hoa thạch thảo đến giấc mơ người làm vườn…

Trên bàn, ly cà phê chảy như bão rớt và Quỳnh Lan đang ôm vào lòng một bó hoa thạch thảo của một fan nữ đem tặng, những bông màu trắng nhỏ li ti, cánh mỏng manh, không hương sắc nhưng em... yêu mê. Hàng chân mày xanh đen  rươn rướn vẽ một điệu cười. Ngày đó, tưởng chừng con bé oặt ẹo rồi như đóa quỳnh tàn rụi trong rét mướt Hà Nội nhưng không, Bình Dương mặt trời hồng hà đã nuôi trồng cô thiếu nữ lớn lên, chân son gót nhỏ, mắt dài đuôi và dòng sông tóc thả vào mây, đêm gió lay…Em không thích cẩm chướng, hồng nhung… kiêu sa, chỉ thích cỏ dại với nồng nàn…QL lại soi mắt vào từng bông thạch thảo nhìn ngắm còn tôi lại trốn sau làn khói thuốc ngắm nhìn cô ca sĩ xinh đẹp…

- “ Nuôi tình như nuôi tóc”…QL nuôi tóc có lẽ cũng dày công nhưng không biết nuôi tình …

Vành môi thiếu nữ lại nở đóa, cắt ngang câu hỏi của tôi. Ừ, là vô ngôn, vô thanh nhưng ý đã ở trong tình…

- Giấc mơ thanh xuân của em ngày đó là một người làm vườn. Những ngón tay ban mai cắt tỉa, bắt sâu bón phân, hứng sương và hứng …hoa. QL lại cười, mắt long đen. Người làm vườn đã đến, đang đến hay chưa đến, tôi không biết; chỉ nhận ra cà phê quán ấm. Ban trưa ấm…

2- Từ tiếng hát trẻ thơ đến tiếng đàn Guitare …

Hát, như một khao khát, một nhu cầu bày tỏ hay như một chứng minh của hiện hữu. Cô bé lên bảy có lẽ không cần biết những khái niệm & định nghĩa, chỉ biết hát, hát lên cho xanh trời, hát cho mắt ngời ngời …Anh hai tốt nghiệp nhạc viện Guitare, mẹ là giọng hát nghiệp dư của ngành y và QL đã “quấy nhiễu” họ, khuấy động căn nhà nhỏ bên suối Lồ Ô bằng tiếng hát trẻ thơ…Tiếng Guitare làm em mê lịm đi và em ôm lấy đàn …Ôm lấy đàn, không phải như một phương tiện, đàn thành cứu cánh và cả hai nhập thành một: đàn trong tiếng hát, tiếng hát nổi trên sóng đàn, trôi đi…về phía những chân trời…

Quỳnh Lan, hoa đã nở lòng đêm, ngời ngợi môi cười trong tiếng đàn mở một vùng tuệ cảm trắng phau. Bàn tay, những ngón thon dài chạm vào dây rung lên biểu cảm. Không phải Am (la thứ) hay C (đô trưởng), không phải slow, blue hay valse lent …Đàn vô ngân, ân cần;  đàn gọi những miền sâu vô thức, nức nở; đàn ngậm bờ vô vi, thức giấc; đàn chìm xôn xao, đàn tung mây cao…Không tapping & harmonic, không nail attack, không palm*, Quỳnh Lan, những ngón tay bấu víu bổng trầm. Đêm chưa sáng nhưng ngày đã rạng bình minh…Bỏ quên, ta quên những cột mốc gió mù, lô cốt bụi phố, quên ngày nhập nhằng, chỉ còn sóng nhạc lớp lớp vỗ về…

3- Và tiếng hát như một ân sủng …

Hay hát là lẽ thường khi phố phường dắt dìu nhau Karaoke nhưng hát hay là một ân sủng từ trời; hát để làm ta choáng ngợp lại càng là …hàng hiếm. Rất nhiều ca sĩ “thứ thiệt” được đào tạo bài bản từ nhạc viện 5-7 năm thì hát nhất định là chuẩn và …không tệ. Kỹ thuật là tiêu chí hàng đầu nhưng không phải là cuối cùng, là cần nhưng không đủ. Thái Thanh, Khánh Ly …là những ví dụ khi để lại “tiếng hát vượt thời gian”. Quỳnh Lan, với tôi cũng là một biệt lệ.

Buổi chiều ngồi nghe “Dấu tình sầu” của Ngô Thụy Miên, tôi đã trở mình trên những cung bậc của gió đi  tìm, lời ru ngón tay buồn, tuổi gầy nồng màu mắt…Giọng QL cứ nhẹ như hơi thở, run run một thầm thỉ thầm thì tình nhân quyến dụ. Tiếng hát âm âm một cơn cớ nồng nã đến nồng nàn và tôi nhắm mắt lại, im lặng chiều…

Chiều còn vương nắng để gió đi tìm/Vết bước chân em qua bao nhiêu lần.
Lời ru đan ngón tay buồn/Ngàn năm cho giá băng hồn
Tuổi gầy nồng lên màu mắt..

Nghe “Em ơi ngày như phố “ của Trang Thanh Trúc, ta lại nôn nao nôn nã với cái điệp khúc Em ơi ngày như phố…để thấy tưng bừng yêu ngày yêu phố. Phố yên tỉnh…

Nhưng bước qua “ Chiều một mình qua phố” của Trịnh thì tưởng chừng QL bấu víu thiết tha da diết và đến khúc kết thì nắng không còn mềm, tên không còn nhớ. Tiếng hát rụng vào đâu đó còn tình, thở mệt với sân si …

Quỳnh Lan biến hóa, lắng lại trong từng nốt nhạc, lời ca, và cuốn ta đi vào cõi âm của giai điệu với những quãng trầm. Tiếng hát thoát ra từ lồng ngực lại lội ngược vào tim, ngủ yên ở đó …Không , Quỳnh Lan không hát, cô đang kể về những chiều, những khúc mưa nỗi nhớ và chiếc bóng kỷ niệm … QL, tiếng hát bắt đầu từ một ân sủng…
*
QL vẫn ở đó với hoa thạch thảo. Đã lên chiều, những chiều êm ả mường tượng những ca khúc trữ tình QL thể hiện. Không có nhiều ồn ào, không gào thét những nheo nhóc tình yêu cũng không có quăng quật vật vạ với tiết tấu. 3 album nhạc**, 01 minishow và góp mặt với một số liveshow, truyền hình…Tần số xuất hiện chưa phải là cao, tên tuổi cũng không lớn để thành diva với nữ hoàng, nhưng QL để lại rất nhiều ấn tượng với người nghe. Ngày lại đêm, cô vẫn lặng lẽ âm thầm với công việc ca hát, thu phối âm như một “nghề” chính đáng, một phương thức mưu sinh. Hỏi, QL lại cười. Có thực mới vực được đạo. Tôi đồng ý vì QL đã đứng vững trên đôi chân của mình, một ca sĩ tự do không có ông bầu .

- QL có quá nhiều fan hâm mộ, thành công này không chỉ nhờ chất giọng trời cho?

- QL đã trân trọng từng bài hát mình thể hiện: tìm hiểu kỹ lời và giai điệu, tìm cách diễn đạt cảm xúc thật của mình một cách tốt nhất. Hát giả, cảm xúc khô cứng thì nhất định thất bại…

- Với bài hát quá mới, giai điệu cũng không hay lắm, liệu rằng có mang đến cảm xúc cho QL?

- Với những bài hát quá hay nhưng khá quen thuộc khi hát đi hát lại, QL lại ít cảm xúc hơn so với các bài hát còn “tươi nguyên”.  Đây có lẽ là một đặc điểm của QL nên em vẫn thích hát những bài…lạ…

- Có khi nào bài hát đã khiến QL …khóc …?

-Chuyện này có lẽ hơi bị nhiều. Em đã không thể trình bày trọn vẹn bài hát “ Kỷ niệm” của Ns Nguyễn Ánh 9 là một ví dụ…

- Nếu được quyền chọn hát với guitare và một ban nhạc nền, QL sẽ quyết định thế nào?

- Hát với guitare là phong cách đặc thù và con đường riêng mà QL đã chọn cho mình dù ở đây sẽ rất dễ lộ khuyết điểm của giọng hát. QL vốn thích mộc và cả sự …nguy hiểm …
 *
 Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi/ Để một mai vươn hình hài lớn dậy
Ôi cát bụi tuyệt vời/ Mặt trời soi một kiếp rong chơi

(Cát bụi- Trịnh Công Sơn)

Bên ngoài cà phê M& F, mây xuống thấp, hoàng hôn rồi lại hôn hoàng. Tôi lại nghe giọng QL trong bài “Cát bụi” từ đĩa nhạc của quán. Giọng hát chìm xuống, lảo đảo xoay vần nhưng tôi không buồn bởi lẽ, hạt bụi QL đã vươn vai lớn dậy, để rong chơi và yêu thương. Mai kia nằm xuống, tiếng hát của QL sẽ còn đó với nhân gian để …tuyệt vời . Tôi tin và đinh ninh về điều đó…