Nhạc sĩ Đức Trịnh sinh ra ở miền quê Kinh Bắc nổi tiếng bởi những làn điệu dân ca Quan họ. Những câu ca thắm đượm nghĩa tình vang lên trong những ngày hội Lim, trong những đêm giã bạn của các liền anh liền chị đã khắc vào tuổi thơ anh những dấu ấn khó quên, chắp cánh cho anh đi tới con đường tương lai mà anh hằng mơ ước – con đường hoạt động âm nhạc.

Nhạc sĩ Đức Trịnh đã tốt nghiệp cao học chuyên ngành Âm nhạc - Học viện Âm nhạc Quốc Gia Việt Nam. Ngoài mảng sáng tác ca khúc, anh còn viết nhiều tác phẩm khí nhạc, như giao hưởng Tượng đài vô danh  viết về những người đã ngã xuống và đang nằm dưới những nấm mộ vô danh ở nghĩa trang Trường Sơn, Tứ tấu đàn dây, Sonate cho piano, các bản hòa tấu nhạc nhẹ cùng nhiều tác phẩm nhạc múa…

Là nhạc sĩ quân đội được đào tạo bài bản, anh không chỉ nắm bắt được những kiến thức trong trường mà còn biết vận dụng nó một cách hết sức sáng tạo trong các tác phẩm của mình. Những sáng tác của anh hoàn toàn là cảm xúc ngẫu hứng, hiện đại cả về cấu trúc lẫn ngôn ngữ nhưng không xa rời quần chúng; sâu đậm nhưng dễ gần, dễ hiểu. Anh là học trò cưng của GS nhạc sĩ Minh Khang, GS nhạc sĩ Chu Minh.

Một Đức Trịnh “Hoa Sữa” và nghệ sĩ tính

Hoa sữa – một trong những ban nhạc nổi tiếng của Hà Nội những năm 80 – 90 thế kỷ trước gồm những sinh viên đang theo học khoa sáng tác - lý luận – chi huy của trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) là các nhạc sĩ mà tên tuổi của họ đã rất quen thuộc với khán giả cả nước. Ngoài Đức Trịnh (lớn tuổi nhất, trưởng nhóm) còn lại toàn con “nhà nòi” gồm Ngọc Châu (con trai NSUT Ngọc Hướng và NSUT Vũ Dậu, tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng như: Thì thầm mùa xuân, Cô tấm ngày nay, Chiều xuân, Ngây thơ, Nếu điều đó sảy ra…), Vũ Quang Trung (con trai nhạc sĩ Vũ Thanh), Lương Minh – hiện là trưởng phòng ca nhạc VTV 3 (con trai nhạc sĩ Lương Vĩnh), Phạm Ngọc Khôi (con trai nhạc sĩ Phạm Đình Sáu)…

Nhóm hoạt động hiệu quả vì hầu hết các thành viên đều có khả năng sáng tác và chơi nhạc cụ tốt đủ biên chế “rủng rỉnh” một dàn nhạc nhẹ. Nhạc sĩ Ngọc Châu còn là giọng ca chính của nhóm. Tham gia biểu diễn cùng nhóm thời gian đó là nhiều ca sĩ tên tuổi như Thanh Lam, Hồng Nhung…

Ban nhạc Hoa sữa lúc đó không chỉ hoạt động trong lĩnh vực thu thanh, chơi nhạc mà còn là một câu lạc bộ sáng tác tập hợp những nhạc sĩ trẻ. Những sáng tác của các thành viên trong nhóm đều “trình làng” để các thành viên cùng đóng góp chỉnh sửa. Nhiều sáng tác của “Hoa sữa” ở giai đoạn này đã được phổ biến rộng dãi.

Nhạc sĩ Đức Trịnh là một trong những người viết khỏe của nhóm. Giai đoạn này anh viết Hoa dại, Mưa xuân… đều là những ca khúc đến nay còn được yêu thích được viết từ những phút thăng hoa rất nghệ sĩ của anh.

Tình yêu người lính

Năm 1974, cùng với lớp lớp thanh niên yêu nước, Đức Trịnh đã bồng súng lên vai, hành quân vào chiến trường. Sau 1975, anh tham gia các hoạt động nghệ thuật quần chúng ở phía Nam với những kiến thức âm nhạc chủ yếu nhờ năng khiếu và tự học. Anh vẫn luôn thể hiện cái chất nghệ sỹ của mình bằng những sáng tác để đồng đội cùng nhau hát, chia sẻ với nhau những lá thư nhà… đến năm 1985, anh chính thức trở lại Hà nội học sáng tác âm nhạc tại trường Nghệ thuật Quân đội nay là trường đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội trong khóa sáng tác chính quy đầu tiên của Quân Đội gồm: Quỳnh Hợp (Hà Nội), Hoàng Thành (Quân Khu 4), Nguyễn Hoàng (Quân Khu 5), Nguyễn Tiến và Đức Trịnh (Quân Khu 9).

Có thể dễ dàng nhận thấy rằng những tác phẩm nhạc sĩ Đức Trịnh viết về người lính tràn đầy sức trẻ, rực lửa yêu thương và đầy ắp nhiệt thành như các ca khúc Tình yêu của lính, Cám ơn mẹ, Tình yêu lính Tăng…Chiến tranh là khốc liệt, là đau thương, là mất mát và hy sinh. Đức Trịnh đã cảm nhận về những đau thương và hy sinh ấy và tình cảm mà anh đã dành cho những người đã ngã xuống trong Miền xa thẳm. Ca khúc là câu chuyện bi hùng nhưng cũng không kém phần lãng mạn của những người lính Trường Sơn năm xưa.

NS Đức Trịnh đang trả lời phỏng vấn

Một Đức Trịnh nhạc sĩ - thầy giáo

Nhạc sĩ Đức Trịnh là một người thầy tận tụy với học trò, một nhạc sĩ có tài và đam mê sáng tạo. Gần 20 năm giảng dậy tại trường Nghệ thuật Quân đội, anh giữ các chức vụ: trưởng khoa sáng tác, phó hiệu trưởng và giờ là Hiệu trưởng của trường đại học Văn Hóa Nghệ thuật Quân đội. Nhạc sĩ Đức Trịnh cùng các giảng viên của trường đã đào tạo được nhiều nhạc sĩ trẻ có tên tuổi, nhiều nghệ sĩ tài năng, cung cấp và trẻ hóa đội ngũ diễn viên cho Nhà hát ca múa nhạc Quân đội, nhiều đoàn nghệ thuật trong toàn quân và những giọng ca nổi bật của Showbiz Việt như Hồ Quỳnh Hương, Kasim Hoàng Vũ … cũng được chắp cánh từ đây.

Trường đại học Văn Hóa Nghệ thuật Quân đội có uy tín và ảnh hưởng tốt như hôm nay có đóng góp không nhỏ của nhạc sĩ Đức Trịnh. Anh là “trụ cột” của trường từ ngày nhạc sĩ An Thuyên làm hiệu trưởng. Hầu hết những chương trình lớn nhỏ, hoạt động của phòng thu đều một tay anh đảm nhiệm sáng tác, phối khí, viết nhạc, dàn dựng…cùng sự hỗ trợ của một vài giảng viên của khoa sáng tác.

Nhạc sĩ Đức Trịnh đã đi đến nhiều địa danh dọc chiều dài đất nước. Mỗi nơi anh đi qua đều để lại trong anh những cảm xúc băn khoăn, trăn trở, vui buồn… để anh viết nên những giai điệu khi xót xa, day dứt khi lạc quan yêu đời. Thế mạnh của anh là khả năng tư duy và sáng tác khí nhạc. Những sáng tác của anh đều mang yếu tố hiện đại, trẻ trung và đậm chất trữ tình lãng mạn cùng sự phóng túng bay bổng của người viết có nghề. Trong sáng tác, anh đã “chạm” đến nhiều vùng âm nhạc dân gian như Tây nguyên, Huế, Tây Bắc nhất là trong những những tác phẩm nhạc múa, âm nhạc cho những chương trìnhh lễ hội ở nhiều tỉnh thành trong cả nước có được dấu ấn địa phương rõ rệt.

Trong sự nghiệp sáng tác của mình, nhạc sĩ Đức Trịnh đã giành được nhiều giải thưởng: Giải A - Giải thưởng 5 năm của Bộ Quốc phòng (2004- 2009);  Giải nhạc sĩ xuất sắc nhất tại hội diễn ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc 2005 và 2009; Giải nhì – Giải thưởng âm nhạc Hội nhạc sĩ VN và nhiều giải thưởng khác, hàng chục huy chương vàng trong các hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc... Nhạc sỹ Đức Trịnh không chỉ dành được sự yêu mến của công chúng bởi những sáng tác đi vào lòng người như Miền xa thẳm, Mưa xuân, Ngược dòng Hương Giang… nhiều tác phẩm khí nhạc, nhạc múa mà anh còn được học trò, bạn bè đồng nghiệp đánh giá cao về chuyên môn, sự nghiêm túc trong công việc cũng như cách sống hết lòng vì mọi người.

“Con đường âm nhạc” mà nhạc sĩ – Đại tá Đức Trịnh đã đi qua – “Miền xa thẳm” trong trái tim người nghệ sĩ – chiến sĩ ấy mãi còn ngân vang những trải nghiệm, những cảm nhận về cung bậc âm thanh của cuộc sống, tình người, tình đồng đội.

Nhạc sĩ Quỳnh Hợp